Περί ελευθερίας και οριοθέτησης. Ποιός δίνει τον ρυθμό;

 

Τρόποι   για να αποτελέσεις πρότυπο σεβασμού

Πριν από μερικές ημέρες είχα μία ομιλία και ανταλλαγή απόψεων με γονείς. Το θέμα ήταν η εξισορρόπηση ανάμεσα στην οριοθέτηση και την ελευθερία.

Οι  φόβοι των γονέων ήταν για μία ακόμη φορά στην πρώτη γραμμή: Μήπως δεν είμαι αρκετά οριοθετημένη σαν μητέρα; Μήπως είμαι πολύ αυστηρή; Πως θα πείσω το παιδί μου να κάνει κάποια πράγματα; Πως θα αντεπεξέλθω στο κλάμμα και στο πείσμα του;

 

Σίγουρα το κάθε παιδί είναι μοναδικό. Αυτό σημαίνει ότι ο κάθε κανόνας χρειάζεται προσαρμογή για το παιδί.  Και υπάρχουν ορισμένοι τρόποι που φέρνουν άμεσα αποτελέσματα:

΅Εχετε έναν μικρό αριθμό αδιαπραγμάτευτων κανόνων. Όλοι οι άλλοι είναι διαπραγματέυσιμοι ανάλογα με την κατάσταση και τη στιγμή.

Η ευθύνη σε αυτές τις ηλικίες είναι του γονέα όχι του παιδιού. Ο γονέας κυριολεκτικά δίνει τον ρυθμό.

Τα παιδιά προσέχουν και τους εντυπώνεται τι και πως το κάνουμε  και ΄όχι τι λέμε.

Τα παιδιά κυριολεκτικά πιάνουν στον αέρα αυτά που αισθανόμαστε και την ασυμφωνία ανάμεσα σε αυτά που λέμε και σε αυτά που πράττουμε.

Με βάση αυτές τις ιδέες ήμουν έτοιμη να γράψω ένα ολόκληρο κείμενο. Όταν η φίλη και συνάδελφος Ειρήνη Στ. μου έστειλε το παρακάτω κείμενο.

Το θεώρησα δώρο. Με έντονα γράμματα απλά έχω προσθέσει τις σκέψεις μου. Αν μπορείτε τυπώστε το και κρατάτε το μαζί σας. Πάντα και παντού.

 

 

  • Άκουγε το παιδί   σου με προσοχή. Κοίτα το στα μάτια όταν σου μιλάει. Έτσι το μαθαίνετε να κοιτά και αυτό στα μάτια και να είναι ευθύ και ειλικρινές.
  • Χτύπα την πόρτα   πριν μπεις στο δωμάτιο του παιδιού σου, ειδικά όταν είναι κλειστή. Κάθε παιδί έχει δικαίωμα στην ιδιωτικότητα. όπως και εμείς. Αν φοβάστε για το τι συμβαίνει πίσω από μία κλειστή πόρτα, έχει έλθει να αναρωτηθείτε «γιατί ανησυχείτε εσείς; Τι μπορεί να κρατά κρυφό το παιδί σας και σας δημιουργεί ανησυχία; Και το κυριότερο: γιατί δεν σας εμπιστεύεται; Διότι είναι άλλο το απλά θέλω την μοναχικότητα μου και άλλο το κάνω κάτι που δεν θέλω να το μάθουν οι γονείς μου.
  • Η γλώσσα που   χρησιμοποιείς, οι λέξεις και ο τόνος της φωνής σου να είναι αυτά που θα   αποδεχόσουνα κι εσύ αν σου μιλούσε το παιδί σου;
  • Να εκτιμάς την   ανάγκη του παιδιού σου για διασκέδαση και το χρόνο που περνάει με τους φίλους   του.
  • Δώσε στο παιδί   σου το χώρο να έχει απόψεις και προτιμήσεις διαφορετικές από τις δικές σου (ή   από αυτές των άλλων μελών της οικογένειας). Με αυτόν τον τρόπο μαθαίνει ότι είναι αποδεκτό ακόμη και αν διαφωνείτε.
  • Να εκτιμάς την   ανάγκη του παιδιού σου για ιδιωτικότητα. Μην ανοίγεις τα γράμματά του και μην   κρυφακούς τις τηλεφωνικές του συνομιλίες. Αν θέλετε να μάθετε κάτι, ρωτήστε το. αν δεν το εμπιστεύεστε αναρωτηθείτε γιατί;
  • Ζήτα του την   άδεια για να χρησιμοποιήσεις ή να δανειστείς κάτι δικό του.
  • Αν το παιδί σου   παλεύει με κάτι και δεν κινδυνεύει να χτυπήσει, να χτυπήσει κάποιον άλλο ή να   καταστρέψει κάτι πολύτιμο, ρώτα το αν χρειάζεται βοήθεια πριν αποφασίσεις να   επέμβεις και να το κάνεις εσύ αντί γι’ αυτό. Δώστε του χώρο και χρόνο να επεξεργαστεί αυτό που έχει να κάνει και την δυνατότητα να το κάνει διαφορετικά απο εσάς.
  • Άφησε το παιδί   σου να αντιδρά στις καταστάσεις με διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι θα έκανες εσύ,   χωρίς να το κρίνεις, να το ταπεινώνεις ή να το γελοιοποιείς.
  • Σταμάτα να   γαργαλάς ή να πειράζεις το παιδί σου όταν σου το ζητάει, αμέσως και χωρίς   σχόλια, κρίσεις ή χλευασμούς.
  • Να φωνάζεις το   παιδί σου έτσι όπως θέλει να το φωνάζεις. Να αντιστέκεσαι στον πειρασμό να   χρησιμοποιείς ονόματα ή παρατσούκλια που του προκαλούν αμηχανία ή χαϊδευτικά   ονόματα που νιώθει ότι έχει ξεπεράσει.
  • Όταν κάποιος   ρωτάει κάτι το παιδί σου, άφησέ το να απαντήσει μόνο του. Αντιστάσου στον   πειρασμό να μιλήσεις εσύ για λογαριασμό του, ειδικά όταν είναι παρόν.
  • Σύστησε το   παιδί σου σε κάποιον που συναντάει για πρώτη φορά. Όταν συναντάς ένα φίλο σου   που έχει μαζί του ένα παιδί, φρόντισε να χαιρετήσεις και το παιδί και όχι   μόνο το φίλο σου.

 

Με άλλα λόγια: συμπεριφερθείτε στο παιδί σας από την πρώτη στιγμή με τον σεβασμό και την αγάπη που θέλετε να σας συμπεριφέρεται. Μπορεί να σας φαίνεται νωρίς να αρχίστε να ασκείτε αυτές τις ιδέες από την ηλικία του ενός έτους. Όμως μόνον με αυτόν τον τρόπο θέτετε τα θεμέλια για μια σχέση αμοιβαίου σεβασμού και εμπιστοσύνης. Χρειάζεται χρόνος, χώρος, επιμονή και υπομονή.

 

   

 

 

 

Ακροβατώντας ανάμεσα στην ελευθερία και την οριοθέτηση. Το πρώτο βήμα.

 « Όχι» «Δεν θέλωωωωω»  «Δεν χια το κάνω..»     (με ή χωρίς χτύπημα ποδιού):

Πως αντιδράτε;

Α)Θέλετε να βάλετε και εσείς τα κλάμματα ή τις φωνές.

Β)Θέλετε να κτυπήσετε και το δικό σας πόδι.

Γ)Γελάτε και σκέπτεστε πόσο χαριτωμένα πεισματάρικο είναι το παιδί σας.

Δ) Δεν ξέρετε τι να κάνετε….

Ε) Απελπίζεστε και αισθάνεστε ανίκανος/η σαν γονέας;

Και η σωστή απάντηση είναι : Ότι δεν υπάρχει σωστή απάντηση….

Από τη στιγμή που το παιδί ξεστομίζει το πρώτο του όχι, οι γονείς αρχίζουμε  να ακροβατούμε ανάμεσα στην οριοθέτηση και την ελευθερία περνώντας ξανά και ξανά από τα στάδια που περιγράφουν οι απαντήσεις, χωρίς να γνωρίζουμε ποιο είναι το σωστό…

Τα ερωτήματα και οι αμφιβολίες που κατακλύζουν το μυαλό μας είναι πολλά: Από ποια ηλικία ξεκινάει τελικά η οριοθέτηση; Με ποιο τρόπο; Πότε αφήνουμε το παιδί μας ελεύθερο να εκφραστεί; Πως του δίνουμε ελευθερία να εκφραστεί; Πότε και με ποιο τρόπο αποδεχόμαστε τις απόψεις του; Πότε λέμε όχι (το οποίο εννοούμε και υποστηρίζουμε;) Πότε αφήνουμε εναλλακτικές λύσεις; Πως μπορούμε να διαπραγματευτούμε τις δικές μας ανάγκες, επιθυμίες και βαθμούς ελευθερίας και να τις εναρμονίσουμε με αυτές των παιδιών μας, ώστε να μην αισθανόμαστε δέσμιοι των δικών τους αναγκών;   Πως συμβιβάζουμε το θεωρητικό μοντέλο που έχουμε στο μυαλό μας για την ανατροφή του παιδιού καθώς και τους φόβους μας με το πραγματικό παιδί (και τον χαρακτήρα του) που έχουμε απέναντι μας; Πως προσαρμόζουμε τα …αποφθέγματα σοφίας των ειδικών στη πραγματικότητα που αντιμετωπίζουμε; Και πως μπορούμε να συνδιαλαγούμε με το τρίχρονο ή τετράχρονο  παιδάκι μας όταν αρνείται να «δει» το δίκιο και τη λογική μας;

 

Το πρώτο βήμα:

Πριν αντιδράσετε, ρωτήστε τον εαυτό σας: εγώ γιατί έχω θυμώσει/μπλοκάρει/ εκνευριστεί;

γιατί είμαι κουρασμένος/η, πελαγωμένος/η,  από κάτι άλλο;

Γιατί θέλω λίγο χρόνο για μένα και  όχι να ασχοληθώ με το δίχρονο μου; (χωρίς τύψεις: σύμβαίνει και αυτό!)

Γιατί έχω εκνευριστεί με τον/την σύντροφό μου (που δεν με βοηθάει) και θυμώνω με το παιδί, γιατί δεν με αφήνει ήσυχο;

 

Συχνά η δική μας συναισθηματική κατάσταση πριν ξεκινήσει μία κρίση, αυξάνει τη συναισθηματική μας φόρτιση για τις πράξεις του παιδιού μας. Εξ’ ίσου συχνά, η δική μας συναισθηματική αναταραχή προκαλεί τα ίδια συμπτώματα στο παιδί. Το παιδί «εκφράζει δυνατά» αυτό που εμείς κρύβουμε μέσα μας.

Το πρώτο βήμα λοιπόν είναι να ηρεμήσουμε πρώτα εμείς και μετά να στρέψουμε τη προσοχή στο παιδί μας.

Και συνήθως όταν ηρεμούμε εμείς: και το παιδί ηρεμεί και εμείς αντιδράμε πιο ψύχραιμα!